આયુષના માસ્ટર ઉપચાર

આયુષ સિસ્ટમ્સ ઓફ હેલ્થકેર ભારતની તબીબી હેરિટેજની પાયો બનાવે છે. આ સિસ્ટમો ફક્ત રોગ અને દવાનો વિજ્ .ાન નથી, પરંતુ આરોગ્યની દરેક બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને તેમની પોતાની કાલ્પનિક માળખા છે. ઇતિહાસમાં જુદા જુદા સમયે આયુષના વિવિધ પ્રવાહોમાં પથ-શોધનારા દ્રષ્ટાંતો દેખાયા છે અને સંબંધિત પ્રવાહોના વિકાસ અને વિકાસમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.

આયુષ મંત્રાલયને આધુનિક યુગથી આયુષ સિસ્ટમોના આવા 12 માસ્ટર હેલીર્સને રાષ્ટ્રની નમ્ર શ્રદ્ધાંજલિ તરીકે સ્મરણાત્મક સ્ટેમ્પ્સ લાવવાનો લહાવો છે.

મહર્ષિ મહેશ યોગી: યોગ અને મેડિટેશનમાં મૂળ યોગદાન માટે જાણીતા, તેમને ટ્રાંસેંડેન્ટલ મેડિટેશન તકનીક વિકસાવવા બદલ સૌથી વધુ યાદ કરવામાં આવે છે. જ્યોતિરમાથના શંકરાચાર્ય, સ્વામી બ્રહ્માનંદ સરસ્વતી, તેમના ગુરુ હતા. 1955 થી મહર્ષિએ શાંતિ અને આધ્યાત્મિકતાનો પોતાનો સંદેશ ફેલાવવા ભારત અને દુનિયાની આસપાસ પ્રવાસ કર્યો અને હજારો અનુયાયીઓને પ્રેરણા આપી. તેમનો વારસો તેમણે લખેલા અસંખ્ય પુસ્તકો અને મહર્ષિ આંતરરાષ્ટ્રીય યુનિવર્સિટી (બાદમાં મહર્ષિ યુનિવર્સિટી ઓફ મેનેજમેન્ટનું નામ બદલ્યું છે) સહિત તેમણે સ્થાપના કરેલી અનેક સંસ્થાઓ દ્વારા જીવંત છે.

(એવું માનવામાં આવે છે કે તે તત્કાલીન બ્રિટીશ ભારતના મધ્ય પ્રાંતના કુટુંબનો હતો, સંન્યાસી બન્યા બાદ તેણે પારિવારિક જોડાણો છોડી દીધા હોવાથી તેમના પ્રારંભિક જીવનની વિગતો સ્પષ્ટ રીતે જાણી શકાતી નથી)

વૈદ્ય બૃહસ્પતિ દેવ ત્રિગુણા એક કુશળ આયુર્વેદિક ચિકિત્સક અને વિદ્વાન હતા. તે પલ્સ નિદાનની તેમની કુશળતા માટે પ્રખ્યાત હતો. ભારતના રાષ્ટ્રપતિઓ અને વડા પ્રધાનો સહિત અનેક અગ્રણી હસ્તીઓ તેમના દર્દીઓ હતા. મહર્ષિ મહેશ યોગીના સહયોગથી, તેઓ વૈશ્વિક સ્તરે મોટી સંખ્યામાં આયુર્વેદ ક્લિનિક્સ અને પંચકર્મ કેન્દ્રોમાં નિમિત્ત હતા. ગુરુ શિષ્ય પરમ્પરા દ્વારા આયુર્વેદ જ્ knowledgeાનમાં સુધારણા માટે તેઓ રાષ્ટ્રીય આયુર્વેદ વિદ્યાપીઠ (આરએવી) ને સુધારવામાં મદદરૂપ હતા. રાષ્ટ્રએ તેમને પદ્મ વિભૂષણથી નવાજ્યા.

(તેનો જન્મ પંજાબના આયુર્વેદ ચિકિત્સકોના પરિવારમાં થયો હતો; અને તે દિલ્હીથી રહેતો અને કામ કરતો હતો.)

વૈદ્ય શાસ્ત્રી શંકર દાજી પાદે તેમની આયુર્વેદની લખાણ, કુશળતા, deepંડા વિચાર અને તકનીકી કુશળતા માટે આદરણીય છે. લોકોને આયુર્વેદની શક્તિ અને રહસ્યો વિશે જાગૃત કરવા આયુર્વેદ શાળાઓ ખોલવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. આખા જીવન દરમ્યાન તેમણે સાથી-વ્યાવસાયિકોને આયુર્વેદમાં સંગઠનો અને ચર્ચા જૂથો સ્થાપવા પ્રેરણા આપી કે જે પાછળથી આયુર્વેદ પરિષદોની દુનિયા તરફ દોરી જશે. તેમણે 75 થી વધુ વજનદાર પુસ્તકો અને ભાષ્યોનું યોગદાન આપ્યું હતું.આ ઉપરાંત, તેમણે 702 પ્રાચીન આયુર્વેદ ગ્રંથોની સૂચિ તૈયાર કરી.

(તે મહારાષ્ટ્રનો હતો; તેના પૂર્વજો પૂના જિલ્લાના નારાયણા ગામે રહેતા હતા, ત્યાં સુધી તેમના પિતા તેમના પરિવાર સાથે મુંબઇ ગયા.)

હકીમ મોહમ્મદ કબીરુદ્દીન: એક ખૂબ પ્રખ્યાત લેખકો અને 20 મી સદીના યુનાની મેડિસિનના એક મહાન વિદ્વાન. યુનાની મેડિકલ પ્રેક્ટિસથી સંબંધિત અનેક મહત્વપૂર્ણ પુસ્તકોનું ઉર્દૂ ભાષામાં ભાષાંતર કરવામાં તેમણે તેમના પ્રયત્નો સમર્પિત કર્યા. તેમણે અલ-મસિહ, એક માસિક મેગેઝિનની સ્થાપના કરી અને 'દફ્તર અલ-મસિહ', એક પ્રકાશન ગૃહની સ્થાપના કરી, જેણે મૂળ કૃતિઓ તેમજ અનુવાદો પ્રકાશિત કર્યા. હૈદરાબાદના નિઝામ દ્વારા તેમને 'શહેનશાહ-એ-તસ્નિફત' (સંકલનોના સમ્રાટ) ના બિરુદથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. હકીમ કબીરુદ્દીન એક મહાન શિક્ષક હતા. તેમણે નવી દિલ્હીની એ એન્ડ યુ ટિબિઆ ક Collegeલેજમાં પ્રોફેસર, અલીગ AMના એ.એમ.યુ., અજમલ ખાન તિબિઆ ક Collegeલેજમાં રીડર અને હૈદરાબાદના નિઝામિયા ટિબિયા કોલેજમાં વાઇસ પ્રિન્સિપાલ તરીકે ફરજ બજાવી હતી.

(તે મોટે ભાગે દિલ્હીમાં રહેતા અને કામ કરતા હતા)

વૈદ્ય ભાસ્કર વિશ્વનાથ ગોખલે કુશળ શિક્ષક, દૂરના દૃષ્ટિદ્રષ્ટા અને પ્રખ્યાત આયુર્વેદ ચિકિત્સક હતા. તેમણે આયુર્વેદમાં ગુણવત્તાયુક્ત અનુસ્નાતક શિક્ષણ અને સંશોધનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેઓ એકીકૃત તબીબી સિસ્ટમોના પ્રારંભિક મતદાતાઓમાંના એક પણ હતા. નિયમિત રૂપે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી દવાઓની શક્તિ વધારવાની તેમની કલ્પનાને એકૌસાધિ પ્રાયોગની પ્રેક્ટિસ તરીકે ખ્યાતિ મળી. તેમના ઉપદેશો આયુર્વેદ વ્યાવસાયિકોની પે generationsીઓ માટે ઘણાં દાયકાઓ પછી પણ માર્ગદર્શક લાઇટ તરીકે સેવા આપતા રહે છે.

(તે મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુરનો હતો અને તેણે મોટાભાગના ઉત્પાદક વર્ષો પુણેમાં વિતાવ્યા હતા)

કે રાઘવન તિરુમુલપદ એક પ્રખ્યાત આયુર્વેદિક અને સંસ્કૃત વિદ્વાન હતા, જેણે આયુર્વેદના વિદ્યાર્થીઓની પે ofીઓને પ્રેરણા આપી હતી. તે શાસ્ત્રીય આયુર્વેદના સમર્થક હતા અને તેમણે દવાના વ્યવહારમાં નૈતિકતા અને તર્કસંગતતાના સુમેળભર્યા મિશ્રણનું પ્રતીક કર્યું હતું. તેમણે 42 થી વધુ પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા. રાષ્ટ્રવાદી ચળવળથી પ્રેરિત, તેમણે ખાદીના પ્રચારમાં ભાગ લીધો. ૧ 1970 1970૦ માં ગુણવત્તાયુક્ત આયુર્વેદ દવાઓના ઉત્પાદન એકમની સ્થાપના માટે તેમણે આયુર્વેદિક મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર્સ હોસ્પિટલ અને Industrialદ્યોગિક સહકારી મંડળી (એએમપીએચઆઇસી) ની સ્થાપના કરી. એક આભારી રાષ્ટ્રને મરણોત્તર તેમને પદ્મ ભૂષણનો સન્માન મળ્યો.

(તે કેરળનો હતો)

ડો. કે જી સક્સેના: તેઓ ભારત સરકારના પ્રથમ માનદ સલાહકાર (હોમિયોપેથી) હતા અને તેમને ડો. માનદ ચિકિત્સક બનવાનો લહાવો મળ્યો હતો. તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ. તેમણે હોમિયોપેથીની માન્યતા અને પ્રગતિ માટે હર્ક્યુલિયન પ્રયાસો કર્યા. તેમના સે માન્યતા છે

હોમિયોપેથીના કારણોને લીધે તેમને પદ્મશ્રી એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. એન.સી. દ્વારા તેમને કલકત્તા ખાતે રાષ્ટ્રીય એવોર્ડથી પણ નવાજવામાં આવ્યા હતા. હોમિયોપેથીના વિકાસમાં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે ચક્રવર્તી મેમોરિયલ કમિટી.

(તે દિલ્હીનો હતો)

વૈદ્ય યાદવજી ત્રિકમજી આચાર્ય આયુર્વેદના તેજસ્વી લ્યુમિનરી અને સફળ વ્યવસાયી હતા. આયુર્વેદ ગ્રંથોની અધિકૃત આવૃત્તિઓના અભાવને માન્યતા આપીને, તેમણે આયુર્વેદ ગ્રંથમાળા ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી કે જેમાં આયુર્વેદ ગ્રંથોની અધિકૃત આવૃત્તિઓ પ્રકાશિત થઈ. તેમણે પ્રકાશિત કરેલા 40 થી વધુ પુસ્તકો તેમની શિષ્યવૃત્તિ અને વ્યવહારિક અનુભવને મૂર્તિમંત કરે છે. તેમના યોગ્ય કાર્યની પ્રશંસામાં ભારત સરકારે તેમને 1956 માં જામનગરના આયુર્વેદમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ અધ્યાપન કેન્દ્રના પ્રથમ આચાર્ય તરીકે નિમણૂક કરી.

(તે ગુજરાતનો હતો અને પોરબંદરનો હતો)

સ્વામી કુવાલયાનંદ: યોગ પ્રત્યે વૈજ્ .ાનિક અભિગમના પ્રણેતા, સ્વામી જી યોગ તકનીકો પર સંશોધન કાર્ય દ્વારા આધુનિક વિશ્વમાં તેને વધુ સ્વીકાર્ય બનાવવામાં સહાયક હતા. તેમણે યોગની વૈજ્ .ાનિક તપાસ માટે સમર્પિત પ્રથમ જર્નલ પ્રકાશિત કર્યું, એટલે કે યોગ મીમંસા. તેમના કાર્યથી આસનો, શતકર્મ, બંધાસ અને પ્રાણાયામની સકારાત્મક અસર માનવો પર સ્થાપિત થઈ છે. કૈવલ્યાધામ યોગ સંસ્થા દ્વારા તેમના દ્વારા સ્થપાયેલી 1924 માં જીવનના વિવિધ ક્ષેત્રમાં યોગના ઉપયોગ દ્વારા સમાજની ઉત્થાન માટે કાર્ય ચાલુ છે.

(મૂળ ગુજરાતના ધોબોઈના વતની, પરંતુ પાછળથી મહારાષ્ટ્રના લોનાવાલામાં સ્થળાંતર થયા જ્યાં તેમણે કૈવલ્યાધામ સંસ્થાની સ્થાપના કરી)

હકીમ મોહમ્મદ અબ્દુલ અઝીઝ લખનાવી: 24 સપ્ટેમ્બર, 1854 ના રોજ લખનૌમાં જન્મેલા, મોહમ્મદ અબ્દુલ અઝીઝ લખનવી એક પ્રખ્યાત ચિકિત્સક અને ઉત્કૃષ્ટ શિક્ષક હતા. તેમણે લખનૌમાં એક મેડિકલ સ્કૂલની સ્થાપના 1902 માં કરી અને તેનું નામ તકમીલ અલ-તિબબ રાખ્યું, જેનો અર્થ છે, દવામાં શિક્ષણ પૂર્ણ કરવું. તેમની વ્યાપક ફેલાયેલી ખ્યાતિ વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રેક્ટિશનરોને ભારતના જુદા જુદા ભાગોથી જ નહીં, પણ અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયન દેશોમાંથી પણ આકર્ષિત કરી. તેમની મેડિકલ સ્કૂલ હવે ઉત્તરપ્રદેશ સરકાર દ્વારા સંચાલિત એક પ્રતિષ્ઠિત ક collegeલેજ છે.

(તે લખનઉ, ઉત્તર પ્રદેશનો હતો)

ડો. દિનશો મહેતા: મહાત્મા ગાંધીના નિકટનાં વિશ્વાસુ અને અંગત ચિકિત્સક, ડ Dr.. દિનશો મહેતા ઇલાજની કુદરતી અને સાકલ્યવાદી પદ્ધતિઓ માટે deeplyંડે પ્રતિબદ્ધ હતા. તેમણે મહાત્મા ગાંધીને પુણે ખાતે નેચર ક્યુરિન ક્લિનિક અને સેનેટોરિયમ સ્થાપવામાં મદદ કરી, જે હાલમાં આયુષ મંત્રાલય હેઠળ નેચરોપેથી રાષ્ટ્રીય સંસ્થા છે. ડ Dr.મહેતાએ ખાસ કરીને ઉપવાસ પર નિસર્ગોપચારમાં વૈજ્ .ાનિક અધ્યયન કર્યા હતા.તેઓ ભારતમાં નિસર્ગોપચાર માટે સાચા માર્ગ શોધક હતા.

(તે મુંબઇનો હતો અને પુણેમાં રહેતો હતો અને નોકરી કરતો હતો)

ટી.વી. સંબાસીવમ પિલ્લઇ: તેમણે અભૂતપૂર્વ સ્કેલ અને દ્વેષપૂર્ણ કૃતિ "સિદ્ધ સાયક્લોપેડિક મેડિકલ ડિક્શનરી" લખ્યું. તે લગભગ ,000 87,૦૦૦ શબ્દો સાથે vol ભાગો સુધી વિસ્તરે છે, અને તે સિદ્ધ દવાઓમાં સૌથી વધુ ભંડાર અને અસરકારક કાર્યો છે. માનવામાં આવે છે કે તે ભારતના જ્cyાનકોશના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટી સિદ્ધિઓ છે. ટીવી સંભાસિવમ પિલ્લઇ સિદ્ધ ચિકિત્સાના વિદ્વાનો દ્વારા "સિદ્ધ સાયક્લોપેડિક મેડિકલ ડિક્શનરીની દંતકથા" તરીકે આદરવામાં આવે છે.